Hệ thống thông gió có vai trò rất quan trọng, nó giúp cho việc lưu thông, trao đổi không khí giữa môi trường bên trong và bên ngoài nhằm cung cấp nguồn không khí sạch cho môi trường sống ở không gian đó và được dùng chủ yếu tại các nhà máy sản xuất, nhà ở, nơi làm việc,...
Vậy thông gió là gì? Có những loại thông gió nào và mục đích sử dụng hệ thống này ra sao? Cùng Thiết bị phòng sạch VCR tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé.

1. Khái niệm thông gió
Thông gió (chữ V trong HVAC, hệ thống điều hòa không khí) là quá trình thay đổi không khí trong bất kỳ không gian nào với mục đích cung cấp không khí chất lượng cao, kiểm soát nhiệt độ, loại bỏ những mùi khó chịu, hơi ẩm,... từ đó tạo ra môi trường tại nơi làm việc dễ chịu và thoáng mát hơn.
Phân loại hệ thống thông gió
Để phân loại hệ thống thông gió, người ta dựa vào sự chuyển động của không khí. Thông thường có 2 loại là thông gió tự nhiên và thông gió cưỡng bức.
2.1. Thông gió tự nhiên
Thông gió tự nhiên cho nhà xưởng
Do sự chênh lệch nhiệt độ giữa không gian bên trong và môi trường bên ngoài dẫn tới sự chênh lệch về áp suất. Từ đó tạo nên sự chuyển động của không khí, tận dụng nguyên lý này để tạo ra hệ thống cấp gió tươi tự nhiên giúp môi trường bên trong nhà luôn thoáng mát, trao đổi không khí thì sẽ có 3 cách sau:
Thông gió tự nhiên không có tổ chức (hiện tượng gió lùa)
Gió lùa là việc không khí lưu thông ra, vào qua các khe hở của cửa, qua các lỗ trên tường khi có gió thổi.
Hiện tượng gió lùa đều không kiểm soát được lưu lượng, không điều chỉnh được vận tốc và hướng gió…nên gọi là thông gió tự nhiên vô tổ chức.
Thông gió tự nhiên có tổ chức
Hiện tượng này là khi xác định được diện tích của gió vào, gió ra, lưu lượng gió cho phòng, từ đó điều chỉnh được vận tốc và hướng gió.
Thông gió tự nhiên có tổ chức có ưu điểm rất lớn (về kinh tế) vì không tốn kém thiết bị, tiết kiệm điện năng mà vẫn xử lý tốt vấn đề thông gió. Chính vì thế, nó được áp dụng rất nhiều ở Việt Nam, chủ yếu trong các phân xưởng nóng, dư nhiệt hay tại những nhà công nghiệp một tầng.
Thông gió trọng lực
Đây là hệ thống thông gió tự nhiên dưới sức đẩy của trọng lực (còn gọi là thông gió cột áp), sử dụng mương dẫn để thông gió. Do chênh lệch áp suất giữa bên trong và bên ngoài nhà dẫn đến không khí chuyển động. Thường được dùng trong các nhà dân dụng và công cộng (Ví dụ: thông gió ở các ống khói nhà ở gia đình)
2.2. Thông gió cưỡng bức (thông gió cơ khí)
Đây là hệ thống thông gió sử dụng các thiết bị cơ khí để hỗ trợ quá trình cấp hút khí từ không gian này qua không gian khác. Dưới tác động của động cơ, không khí lưu thông nhanh chóng, loại bỏ mùi hôi, khí thải,... ra môi trường bên ngoài.
Thông gió cưỡng bức thường có 3 loại sau:
Thông gió kiểu hút
thông gió kiểu hút
Quạt thông gió cho nhà xưởng
Hút không khí bị ô nhiễm, hút nhiệt, bụi bẩn ra khỏi phòng và không khí bên ngoài tràn vào phòng theo các khe hở hoặc cửa lấy gió tươi nhờ chênh lệch cột áp, đảm bảo điều kiện vệ sinh cho môi trường.
Ưu điểm: hút trực tiếp không khí ô nhiễm ở nơi phát sinh, không cho phát tán ra trong phòng, lưu lượng thông gió nhờ vậy không yêu cầu quá lớn, nhưng hiệu quả cao.
Nhược điểm: gió tuần hoàn trong phòng không cao, sự tuần hoàn không đáng kể. Bên cạnh đó, vì không kiểm soát được chất lượng gió đi vào phòng nên không khí từ những vị trí không mong muốn có thể tràn vào tự do.
Thông gió kiểu thổi
Thổi không khí sạch vào phòng đồng thời thải không khí bên trong ra ngoài qua các khe hở của phòng nhờ chênh lệch cột áp.
Ưu điểm: cấp gió đến các vị trí cần sử dụng, nơi tập trung đông người hoặc dư nhiệt ẩm, tốc độ gió luân chuyển thường lớn.
Nhược điểm: gió tràn ra mọi hướng vì áp suất trong phòng là dương, từ đó có thể tràn đến những khu vực không mong muốn.
Hệ thống điều hòa không khí
Hệ thống này có đầy đủ thiết bị xử lý không khí đảm bảo yêu cầu của con người và công nghệ (thiết bị lọc bụi, thiết bị sấy nóng, làm lạnh, làm ẩm không khí…)
Đây là phương pháp hiệu quả vì kết hợp giữa kiểu hút và thổi nên có thể hút không khí ô nhiễm tại những nơi sản sinh chất độc và cấp lượng gió tươi lớn đến những vị trí cần thiết.
Ưu điểm: Gồm tất cả những điểm mạnh và giải quyết được các nhược điểm của hai kiểu thông gió trên.
Nhược điểm: Tốn kém chi phí đầu tư
2.3. Ngoài ra còn có cách phân loại khác
Theo hướng chuyển động của gió
Thông gió kiểu thổi
Thông gió kiểu hút
Thông gió kết hợp
Theo động lực tạo ra thông gió
Thông gió tự nhiên
Thông gió cưỡng bức
Theo phương pháp tổ chức
Thông gió tổng thể: là thông gió cho cả phòng hoặc toàn bộ công trình.
Thông gió cục bộ: là thông gió cho một khu vực nhỏ trong phòng hoặc nơi có phát sinh các chất độc hại.
Theo mục đích
Thông gió bình thường: giúp loại bỏ nhiệt ẩm thừa, chất độc hại, đồng thời cung cấp không khí sạch cho sinh hoạt của con người.
Thông gió sự cố: Dùng để khắc phục những sự cố ở nhiều công trình có chất độc hại, nó sẽ đào thải khí độc, đảm bảo an toàn cho người lao động (chỉ vận hành khi xảy ra sự cố)
Ví dụ: khi xảy ra hỏa hoạn, hệ thống thông gió hoạt động, tạo sức ép dương lên những nơi lửa không thể xâm nhập, từ đó thoát hiểm dễ dàng.
3. Cấu tạo hệ thống thông gió
Hệ thống thông gió được cấu thành bởi nhiều bộ phận lắp ghép với nhau, mỗi bộ phận có chức năng, tác dụng riêng biệt:
Ống gió và phụ kiện ống gió: Được làm bằng tôn mạ kẽm, inox, vải…, phổ biến là ống gió vuông và ống gió tròn
Ống gió mềm: Là loại ống nhôm bọc 2 lớp bên ngoài, kèm dây thép cứng, ở giữa có lớp bông thủy tinh cách nhiệt tỷ trọng cao, làm cho ống có sự đàn hồi, chịu kéo, chịu áp cao.
Quạt: Là bộ phận trực tiếp đưa khí vào phòng đồng thời thải khí ra môi trường, phổ biến: Quạt hướng trục và quạt ly tâm.
Cửa gió: Thường được sử dụng trong hệ thống thông gió cửa nan T, nan bầu dục, cửa ngoài trời (cửa gió louver,...)
Van gió: van điều chỉnh lưu lượng, van dập lửa
Ngoài ra, hệ thống còn có: các loại cảm biến khói, cảm biến CO2, cảm biến chênh áp, hệ thống lọc bụi,...
4. Mục đích của việc sử dụng hệ thống thông gió
Thải các chất độc hại bên trong phòng ra môi trường bên ngoài, nhằm cải thiện chất lượng không khí cho không gian làm việc
Tiết kiệm năng lượng
Thải nhiệt ẩm thừa ra bên ngoài.
Cung cấp lượng oxy cần thiết cho sinh hoạt của con người.
Trong một số tình huống đặc biệt như hỏa hoạn, …mục đích thông gió là để khắc phục các sự cố.